Papieren schenking en werkelijk rendement

Bij een papieren schenking schenkt een ouder een bedrag "op papier" maar houdt het geld zelf. De ouder erkent een schuld aan het kind en betaalt daarover jaarlijks rente. Voor de erfbelasting gelden twee eisen (art. 10 Successiewet): de schenking staat in een notariële akte, en de ouder betaalt jaarlijks daadwerkelijk ten minste 6% rente. Gebeurt dat niet, dan kan de vordering bij overlijden alsnog tot de nalatenschap worden gerekend.

De schenking staat aan twee kanten in box 3, bij twee verschillende belastingplichtigen:

• Het kind heeft een vordering op de ouder — een bezitting (positief).
• De ouder heeft een schuld aan het kind — een box 3-schuld (negatief).

Beide geeft u afzonderlijk op in uw eigen aangifte. Ze spiegelen elkaar: het bedrag dat het kind als vordering aangeeft, geeft de ouder als schuld aan.

Bij een nominale waardering verandert de hoofdsom niet — er is geen waardeaanwas. Het werkelijke rendement bestaat dus alleen uit de 6% rente:

• Voor het kind is de ontvangen rente een positief voordeel.
• Voor de ouder is de betaalde rente een negatief voordeel — en rente op een box 3-schuld is de enige kostenpost die in box 3 aftrekbaar is (andere kosten, zoals transactie- of onderhoudskosten, zijn dat niet).

Vooral voor de ouder kan het lonen. Het forfaitaire percentage voor schulden ligt elk jaar onder de 6% rente die de ouder werkelijk betaalt (bijvoorbeeld 2,46% in 2021 en 2023). Het werkelijke (negatieve) rendement van de schuld is daardoor groter dan het forfait, wat de box 3-grondslag verder verlaagt.

Voor het kind hangt het van de hele vermogensmix af: de 6% ontvangen rente ligt dicht bij of boven het forfait voor bezittingen. Narekenen — samen met uw overige bezittingen — geeft uitsluitsel.

De 6% rente moet u ook echt elk jaar overmaken — een schenking "op papier" zonder werkelijke betaling telt voor de erfbelasting niet. Dit is een informatieve signalering, geen advies; raadpleeg bij twijfel een adviseur of notaris.