Meestal niet gunstig — behalve bij verlies
Werkelijk rendement 2021 berekenen
2021 was een uitzonderlijk sterk beursjaar. De Belastingdienst rekende voor beleggingen met 5,69% fictief rendement, maar wie belegde haalde vaak veel méér. Dan ligt uw werkelijke rendement boven het forfait en loont indienen juist niet. 2021 is vooral relevant als u verlies leed of voornamelijk spaargeld had.
Door Hussain Hussain, Fiscalist
Bijgewerkt 16 juni 2026 · rekenhulp, geen advies
§ 1
Box 3-cijfers 2021
De forfaits en het tarief voor 2021, zoals gebruikt in de berekening. Elk getal is geverifieerd tegen de officiële bron.
- Box 3-tarief
- 31%
- Forfait spaargeld
- 0,01%
- Forfait beleggingen e.a.
- 5,69%
- Forfait schulden
- 2,46%
- Heffingvrij vermogen p.p.
- € 50.000
§ 2
Waarom 2021 vaak geld oplevert
Een topbeursjaar — het forfait was vaak gunstig
In 2021 stegen de beurzen fors. Voor beleggers ligt het werkelijke rendement daardoor meestal boven het forfaitaire voordeel; indienen verlaagt uw aanslag dan niet. Controleer eerst of het in uw situatie überhaupt loont — vaak niet.
Wanneer 2021 wél geld oplevert
Bij een (fors) negatief werkelijk rendement: een geconcentreerde positie die daalde, crypto die eind 2021 terugviel, of een tweede woning waarvan de WOZ daalde. Ook bij een boedel of bijzondere posten kan het lonen.
Spaarders: vrijwel niets te halen
Het forfait voor banktegoeden was over 2021 0,01% — nagenoeg nihil. Over puur spaargeld valt dus nauwelijks iets terug te vragen. Het verschil zit in beleggingen, crypto of vastgoed.
§ 3 · Rekenvoorbeeld
Een belegger met €100.000 die in dit sterke jaar groeide naar €128.000 en €2.000 dividend ontving. Geen aanslagbedrag ingevuld, dus het forfait wordt geschat.
| Waarde beleggingen 1 januari 2021 | € 100.000 |
| Waarde beleggingen 31 december 2021 | € 128.000 |
| Ontvangen dividend | € 2.000 |
| Werkelijk rendement (28.000 + 2.000) | € 30.000 |
| Fictief voordeel volgens forfait (5,69%) | € 2.845 |
| Indicatieve teruggaaf | € 0 |
Het fictieve voordeel (€2.845) lag ver onder uw werkelijke rendement (€30.000). Indienen zou uw aanslag juist verhógen — dus u dient niet in, zonder enig nadeel. Daarom is de gratis check belangrijk: u ziet meteen of 2021 voor ú de uitzondering is, bijvoorbeeld bij verlies.
§ 4
Per vermogenscategorie in 2021
- — Beleggingen
- Aandelen en fondsen stegen in 2021 breed. Het werkelijke rendement ligt dan meestal boven het forfait van 5,69% — indienen loont niet. Alleen achtergebleven of gedaalde posten maken een verschil.
- — Crypto
- Crypto piekte eind 2021 en viel daarna terug. Afhankelijk van uw in- en uitstapmomenten kan het werkelijke rendement over 2021 hoog óf laag zijn — hier loont narekenen het vaakst.
- — Spaargeld en vastgoed
- Het spaarforfait was 0,01% (nihil), dus over spaargeld valt niets te halen. Bij een tweede woning bepaalt de WOZ-mutatie 2021→2022 plus de huur het resultaat.
§ 5
Vragen over 2021
- Loont indienen over 2021 voor mij?
- Vaak niet: 2021 was een sterk beursjaar, dus voor veel beleggers ligt het werkelijke rendement boven het forfait. Het loont alleen als uw werkelijke rendement lager was — bijvoorbeeld bij verlies. Met de gratis check ziet u het direct.
- Wat is het rechtsherstel (kerstarrest) voor 2021?
- Na het kerstarrest (HR 24 december 2021) paste de Belastingdienst voor 2021 automatisch rechtsherstel toe via de spaarvariant. Met de Opgaaf Werkelijk Rendement kunt u daarnaast aantonen dat uw werkelijke rendement nóg lager was.
- Ik had in 2021 alleen spaargeld — heeft het zin?
- Nauwelijks. Het forfait voor banktegoeden was over 2021 0,01%, dus uw forfaitaire voordeel daarover is vrijwel nihil. Er valt dan weinig terug te vragen.
- Kan ik over 2021 nog werkelijk rendement doorgeven?
- Ja, mits binnen de termijn. Voor 2021 loopt de route via de Opgaaf Werkelijk Rendement; de fatale termijn voor dienstverleners is 1 oktober 2026.
Verder lezen
Heeft de Opgaaf Werkelijk Rendement voor u zin?
De Opgaaf Werkelijk Rendement loont alleen als uw werkelijke rendement lager was dan het forfait. U kunt er alleen op vooruitgaan, nooit op achteruit. Zo bepaalt u het.
Werkelijk rendement op crypto in box 3
Crypto valt in box 3 als overige bezittingen. Bereken uw werkelijke rendement op crypto — ook ongerealiseerd verlies telt mee. Vooral 2022 levert vaak geld terug.
Papieren schenking en werkelijk rendement
Een papieren schenking levert een vordering én een schuld op in box 3. Zo telt de 6% rente mee in uw werkelijke rendement — en waarom het vooral voor de ouder kan lonen.